Ja, het land ís dood. De bodems zijn dood, de biodiversiteit verpulverd. En dat in nauwelijks 50 jaar. En het land werd kaler en kaler.
Schaalvergroting op schaalvergroting om verarming van de boerenstand te voorkomen. Echter, de helft van de boeren verdween elke 20 jaar. En het land werd kaler.
Het boerenfront , dat zo ferm gevochten had voor haar halve overlevenden kwam elke keer bedrogen uit. En het front werd gebroken. Op het ministerie, in de Kamer. De burger kwam in opstand en vond gehoor bij de politiek. En nu mogen boeren een overleefd landschap in stand houden, met hagen en singels, houtwallen en kromme sloten. En daar krijgen ze geld voor.
Een kleinschalig, verbrokkeld landschap is wat de burger wil. En dus maken we dat. En dat is bovendien goed voor de ecologie en de biodiversiteit. Maar de boer wordt er geen snars wijzer van. Geert de Snoo stelde vast dat alleen landschappen met tussen 5 en 20 % natuurlijke elementen het waard zijn om te versterken middels agrarisch natuurbeheer, zeg: het inbouwen en beheren van meer landschapselementen in het landschap.
Daaronder is het zinloos en daarboven niet nodig, daar gaat het al goed. Alleen, dat segment van het landschap is vrijwel verdwenen. Het is de polder en Noord Groningen of het prachtige verkeuterde Sallandse landschap. De dood of de gladiolen, en niets daartussen. Lees meer »
Dit wordt een zoekend verhaal, en ik hoop dat je met me mee wilt zoeken.
Ik word er kots van. Van alle gemanipuleer met mooie woorden, suggesties, onderbewuste mechanismes, sferen en verlangens. Toen in 1967 de eerste Sterreclames ons via de TV bereikten was daar o.a. het “trek maar aan het touwtje en de lucht wordt fris”. Nu word je verteld dat AXE meisjes naar je toe trekt. Waar je van mening kon verschillen over wat fris was in het toilet, de AXE reclame lijkt mij een pure leugen, niet meer dan het bespelen van een heimelijke puberwens. Wat doet die reclame code commissie eigenlijk?
We worden aan alle kanten belazerd. En ‘we’ vinden het niet erg ook, we zijn er aan gewend en denken er niet gevoelig voor te zijn. Het laatste echter is óók niet waar, en een schromelijke onderschatting van de psychologische beïnvloeding die op ons wordt uitgeoefend.
Laat ik me beperken tot mijn eigen sector: die van lokale streekproducten, voeding en landbouw. Lees meer »
Meer dan 50.000 boeren en tuinders verdwenen de afgelopen 20 jaar van het toneel, bijna de helft. De komende 20 jaar zal nog eens de helft verdwijnen. “Het probleem valt wel mee hoor”, zegt dan LTO Nederland, de standsorganisatie voor boeren en tuinders, “deze boeren en tuinders hebben veelal geen opvolgers.” Daar maak je je er makkelijk mee van af. Is de onvruchtbaarheid onder boeren zo hoog opgelopen dat de helft ervan kinderloos blijft? Deze boeren en tuinders hebben geen opvolgers omdat hun kinderen er geen heil in zien een veelal verouderd bedrijf over te nemen. Het zijn bedrijven die naar de gangbare maatstaven te klein zijn om nog te overleven. De blijvers worden groter en groter.
In een kas kun je per jaar tot 80kg tomaten plukken van 1m2. Dat is 800.000 kg per ha. Om enigszins rendabel te kunnen werken geldt een optimale bedrijfsgrootte van rond de 6 ha. Dat zijn 4 miljoen 8 honderdduizend kg tomaten. Ongeveer 40 miljoen vruchten. En dat is dan net voldoende voor 1 ondernemer-gezinsinkomen. De waanzin van de markt samengevat in de tomaat.
Bijkomend effect van de schaalvergroting is dat het landschap verschraalt. De akkers worden steeds groter, landweggetjes en wandelpaden verdwijnen, evenals houtwallen, singels, hagen en kleine bosschages. Eerder waren tijdens de grote naoorlogse ruilverkavelingen de sloten al rechtgetrokken en heringericht met makkelijk onderhoudbare strakke taluds. Maar de burger begon te klagen. Waar is het mooie landschap gebleven uit mijn jeugd? Nostalgie begon de kop op te steken. En nostalgie is precies wat wordt uitgewerkt in het Deltaplan voor het Landschap, waarin deskundigen een weg tekenen naar een ‘Nederland dat weer mooi is’. Kosten: 600 miljoen euro per jaar. En omdat dit mooie Nederland behalve voor de horeca en een aantal dienstverlenende organisaties die voordeel spinnen bij een mooie omgeving, niets oplevert voor de boer moet hij betaald worden uit de algemene middelen voor het onderhoud van dit kunstmatige landschap. Lees meer »
Hof van Twello richt zich in haar werk als Centrum voor Lokale Economie o.a. op het ontwikkelen van nieuwe gewassen en producten voor kleinschalige, lokale toepassingen. Kleine bedrijven kunnen zich door het telen van deze gewasen en de verwerking ervan tot verkoopbare producten onderscheiden in de markt en daarmee de overlevingskans als bedrijf vergroten. Als bronnen voor gewassen gebruiken wij al bestaande geteelde gewassen, exoten, vergeten gewassen en eetbare wilde planten.
Wij onderscheiden een 7 tal kenmerken aan gewassen die ze eventueel interessant maakt om in ons assortiment te worden opgenomen. In dit artikel worden deze kenmerken met name uitgewerkt voor Vergeten Gewassen.
1. Smaak
Gewassen als pastinaak, wortelpeterselie, aardpeer, snijbiet, winterpostelein en zuring worden door ons geteeld vanwege hun onderscheidende smaak. Deze smaak is niet te vergelijken met het assortiment dat we uit de rest van de groentenwinkel kennen. De gangbare (culinaire) markt begint deze gewassen ook weer te ontdekken zodat ze langzaam de toevoeging ‘vergeten’ zullen gaan verliezen. Andere, wat bijzonderder gewassen zijn nog niet ‘ontdekt’ en zullen hun onderscheidende vermogen naar verwachting langer behouden. Bijvoorbeeld Nieuw Zeelandse spinazie, allerlei bladamaranten, meldes en heel veel eetbare wilde planten en eetbare wilde paddenstoelen. Hetzelfde ligt dat bij variëteiten van bestaande gewassen. Wij telen de duivenboon, als variëteit van de gewone tuinboon, de Pink Fir Apple en de All Blue als variëteit van de gewone aardappel, de Gravensteiner, Notarisappel, enkele oude perenrassen, eenkoorn, St. Jansrogge, spelt, etc. Het valt te verwachten dat ook deze laatste groep van variëteiten van gewassen langer mee zal gaan in het segment van onderscheidende gewassen. Deze lijst is naar eigen inzicht heel veel uit te breiden! Lees meer »
Wat een prima krant is Trouw toch! Geen enkele krant in Nederland besteed zo veel, zo consequent en met zoveel intentie aandacht aan belangrijke maatschappelijke thema’s. Precies de reden waarom ik de krant lees. Die intentie werd ook weer duidelijk neergelegd in de Lekker Groen bijlage 2009 als bijlage bij de krant van 30 mei. De belangrijkste ontwikkeling in deze bijlage t.o.v. die van 2008 is de ontdekking van lokaal als één van de antwoorden in de vraag naar maatschappelijk verantwoorde voeding. Lekker groen is Lekker Lokaal geworden. Lees meer »